Trăm Truyện Kể | LogoTrăm Truyện Kể
/
Blog

Cẩm nang khi xem bao bì sản phẩm | Kì 2 - Cẩn thận với bất kì tuyên bố nào về sản phẩm

Tháng 7 - 2023

|

Sức khoẻ

Bài viết trước: Cẩm nang khi xem bao bì sản phẩm | Kì 1 - Nhãn dinh dưỡng

Tản mạn

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng rằng: Người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên chọn những sản phẩm có những tuyên bố như "hoàn toàn tự nhiên", "không hoá chất độc hại", "được chứng minh là tốt cho sức khoẻ"... dẫu rằng họ không quan tâm tính chính xác của các tuyên bố này.

Lợi dụng điều này một số nhà sản xuất có thể đưa những thông tin hay bất kì tuyên bố độc hại nào trên bao bì sản phẩm của họ nhằm làm tăng lợi nhuận. Chúng có thể là:

  • Thông tin sai sự thật. Bayer - công ty sản xuất One a day từng bị kiện vì tuyên bố không đúng sự thật rằng vitamin của họ có khả năng ngừa ung thư. Nguồn
  • Quảng cáo cố tình gây hiểu nhầm. Một số nhà sản xuất quảng cáo rằng sữa đậu nành của họ không chứa Cholesterol. Tuy nhiên, Cholesterol chỉ có ở động vật và thực vật không chứa Cholesterol. Điều này khiến người tiêu dùng bị nhầm lẫn và họ nghĩ rằng sản phẩm này tốt cho sức khỏe hơn.
  • Thông tin được tâng bốc quá mức. Người bán có thể phóng đại tác dụng một chất dinh dưỡng nào đó trong sản phẩm.

Những tuyên bố sai hoặc dễ gây hiểu nhầm mà bạn thường gặp

P/s: Vì mình ngại đụng chạm nên mình không cung cấp ví dụ và hình ảnh cụ thể. Điều này có thể khiến bạn khó hình dung. Để có cái nhìn rõ ràng hơn, bạn có thể xem thêm bài viết này của chị Nam Phương. Ngoài ra, bạn chỉ nên xem những phân tích dưới đây là khả năng có thể xảy ra đối với những nhà sản xuất kém đạo đức.

1/ Sản phẩm "không chứa calo"

  • Dù ít hay nhiều thì tất cả các thực phẩm bạn ăn vẫn chứa calo - điều này là đúng trong mọi trường hợp.
  • Một số quốc gia cũng cho phép dán nhãn "0 calo" nếu ít hơn 5 calo trên 1 khẩu phần.
  • Mặc dù thực phẩm bạn ăn có thể thực sự chứa ít calo nhưng nếu tiêu thụ một khối lượng lớn khẩu phần thức ăn thì lượng calo có thể cộng dồn lại và không còn là con số nhỏ.

2/ Sản phẩm được tuyên bố là "không chứa đường"

  • Quy định một số quốc gia cho phép lượng đường ít hơn 0,5 gram đường trên một khẩu phần có thể đánh dấu sản phẩm họ là "không chứa đường" hoặc "đường không đáng kể".
  • Ngoài ra, các sản phẩm này có thể chứa chất làm ngọt nhân tạo hay hương liệu có hại cho sức khoẻ như đường hoá học aspartame,... gây bệnh tiểu đường, tim mạch và ung thư.

3/ Tương tự như các tuyên bố trên, khi một sản phẩm được quảng cáo là "không chứa chất béo bão hoà", "không chứa cholesterol",...

  • Khi sản phẩm chứa một chất nào đó đưới một ngưỡng nhất định thì nhà sản xuất có thể đánh dấu sản phẩm họ là không chứa chất đó.
  • Hiểu theo một cách khác, việc một sản phẩm không chứa chất nào đó không có nghĩa là chúng hoàn toàn không có trong sản phẩm, chẳng qua là hàm lượng chúng khá ít. Nếu tiêu thụ lượng lớn thì chúng vẫn có nguy cơ ảnh hưởng tới sức khoẻ.

4/ Sản phẩm được làm từ "nguồn nguyên liệu tự nhiên", "nguyên chất", sử dụng "màu tự nhiên",...

Nhiều nhà sản xuất thường sử dụng một kĩ thuật tiếp thị gọi là "greenwashing" bằng cách sử dụng từ ngữ dễ gây hiểu lầm khiến người tiêu dùng có hiểu sai về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm đó. Bạn sẽ nghĩ rằng các sản phẩm này có khuynh hướng hữu cơ và không liên quan gì tới hoá chất độc hại nhưng thực chất không phải vậy.

  • Việc sử dụng các nguyên liệu có nguồn gốc từ tự nhiên không có nghĩa sẽ tốt cho sức khoẻ. Ví dụ đường tinh luyện, siro ngô dù có nguồn gốc từ tự nhiên nhưng tiêu thụ chúng nhiều có thể gây bệnh tiểu đường, béo phì,...
  • Đối với sản phẩm được quảng cáo là "nguyên chất" trên thực tế các sản phẩm này có thể đã trải qua quá trình xử lí hoá học làm biến đổi một số tính chất ban đầu của chúng. Ví dụ "dầu dừa nguyên chất" có thể trải qua quá trình xử lí để làm sạch và hydrat hoá => khiến chúng không còn tốt cho sức khoẻ.
  • Một dạng cố tình gây hiểu nhầm khác của nhà sản xuất là vì sản phẩm chứa chứa một ít là nguyên liệu tự nhiên và nên cũng có cớ gắn nhãn "tự nhiên". Ví dụ, một số loại nước ép trái cây đóng hộp thường được quảng cáo là chứa "thành phần tự nhiên" mặc dù tỉ lệ nước ép trái cây thật chiếm khá ít còn lại chủ yếu là đường, hương liệu, chất bảo quản.

5/ Sản phẩm không chứa chất phụ gia nhân tạo

  • Một lưu ý là nhà sản xuất có thể dùng chất phụ gia có nguồn gốc từ tự nhiên thay thế cho chất phụ gia nhân tạo.
  • Mặc dù chúng có nguồn gốc từ tự nhiên nhưng các chất này vẫn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe nếu sử dụng quá mức hoặc người tiêu dùng có dị ứng với chúng.

6/ Sản phẩm sử dụng dầu thực vật tự nhiên

  • Thực tế một số dầu thực vật không lành mạnh cho sức khoẻ như bạn nghĩ.
  • Dầu đậu nành, dầu hạt cải, dầu cọ chứa thường trải qua quá trình hydrat hoá nên chứa khá nhiều chất béo bão hoà và chất béo chuyển hoá gây hại sức khoẻ.

7/ Sản phẩm họ không biến đổi gen

  • Một sản phẩm không biến đôi gen không có nghĩa là chúng hữu cơ và an toàn sức khoẻ. Ví dụ bánh snack khoai tây dù được chế biến từ khoai tây địa phương nhưng có thể bị phun thuốc trừ sâu và thuốc tăng trưởng

Giải pháp

  • Bỏ qua những thông tin mặt trước của bao bì sản phẩm như là một kĩ năng sinh tồn thiết yếu để giúp bạn tránh trở thành con mồi ngon của những kẻ muốn hấp dẫn bạn bằng những tuyên bố như "ít calo", "tốt cho sức khoẻ", "hoàn toàn tự nhiên" - tưởng chừng khá tốt cho sức khoẻ.
  • Nên tìm hiểu sản phẩm đó có giấy chứng nhận đầy đủ và rõ ràng hay không.
  • Tìm hiểu về mọi người đánh giá sản phẩm này như thế nào: review, phốt,...
  • Xem kĩ khẩu phần ăn và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm để tránh bị đánh lừa khi nhà sản xuất quy định khẩu phần ăn khá nhỏ nhằm giảm số liệu calo hoặc đường được hiển thị trên nhãn sản phẩm. Ví dụ, nhà sản xuất nước ngọt có thể tính calo trên 1/2 lon nước ngọt thay vì trên cả lon. Điều này gây hiểu lầm nếu người tiêu không đọc kĩ sẽ nghĩ sản phẩm này khá ít calo.

Bài viết tiếp theo: Kì 3: Xem thành phần trên bao bì

Nguồn tham khảo

Nội dung bài viết được phát triển từ các nguồn sau:

Bài viết liên quan

  1. Một số cách giúp tăng cường hấp thu chất dinh dưỡng